حوزه های علمیه شیعی از ابتدای تاسیس خود تاکنون شاهد وقایع و تطورات گوناگونی بوده اند و این البته به خاصیت فقه شیعه در رابطه با دو کلید واژه مکان و زمان باز می گردد. شیعه و فقه مبتنی بر این مذهب، از آنجا که پویا ترین و عالی ترین نوع مذهب آسمانی است، در ارتباط با زمان ها و مکان های مختلف و مشکلات و مسائل پیش آمده یا به اصطلاح "حوادث واقعه" با رجوع به بنیان های استنباطی وهمچنین تکیه بر مستخرجین احکام از منابع، به بهترین پاسخ و راه حل ممکن دست می یابد. احکامی که با تکیه بر چهار منبع متن(کتاب)، حدیث،عقل و اجماع صادر می شود، این قابلیت را دارد که ضمن حفظ بنیادهای شرعی اصلی خود، به شرایط روز اجتماعی و سیاسی نیز نگاهی صحیح داشته باشد . این نکته، شاه کلید اصول گرایی شیعی است که آنرا از ماندن در فضای خشک جمود و تحجر وارهانیده و از درغلطیدن به مدرنیته افسارگسیخته ، رجوع به قرارداد اجتماعی در تمامی امور و دادن اصالت به پلورالیسم همه جانبه نیز مصون می دارد.
